لحظه غرورآفرین ثبت جهانی قلعه الموت؛ محال ایرانی باشی و با دیدنش اشک در چشمانت حلقه نزنه!
سوفیانیوز: سرانجام پس از بیش از 2 دهه پژوهش، کاوش، مرمت، مستندسازی و پیگیریهای فنی و کارشناسی، پرونده قلعه الموت و استحکامات وابسته در چهلوهشتمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در بوسان کره جنوبی به ثبت جهانی رسید و بهعنوان سیامین اثر ایران در فهرست میراث جهانی جای گرفت.
به گزارش سرویس چندرسانهای پایگاه خبری سوفیانیوز، ثبت جهانی مجموعه قلعههای الموت فقط ثبت یک بنای تاریخی نیست بلکه به رسمیت شناخته شدن یک «منظر فرهنگی-دفاعی» است که در دل کوهستانهای سختگذر البرز غربی شکل گرفته و در طول قرنها، هم جایگاه نظامی داشته و هم پایگاه اندیشه، دانش، حکمرانی و سازمان فضایی منسجم بوده است.
این پرونده که با عنوان قلعه الموت و استحکامات دفاعی وابسته، به یونسکو ارایه شد، شامل هفت قلعه و دژ اصلی و فرعی است که در پیوندی ارگانیک با یکدیگر، شبکهای دفاعی و تمدنی را در منطقه الموت پدید آوردهاند؛ شبکهای که از قلعه اصلی الموت آغاز میشود و تا لمبسر، قسطینلار، شمسکلایه، شیرکوه، ایلان و نویذر شاه امتداد مییابد، اهمیت این ثبت زمانی دوچندان میشود که بدانیم پرونده الموت پس از 25 سال مطالعه، کاوش، حفاظت و تدوین علمی، توانست در جمع آثار شاخص جهان قرار بگیرد و نام ایران را بار دیگر در سطحی جهانی برجسته کند.
این مجموعه از آن جهت ارزشمند است که تنها یک دژ منفرد نیست بلکه ساختاری زنجیرهای و بههمپیوسته را نمایش میدهد؛ ساختاری که در آن، هسته مرکزی، یعنی قلعه الموت با استحکامات پیرامونی، روستاها، راههای دسترسی، منابع آب، باغها، مزارع و سامانههای کشاورزی در رابطهای مستقیم و کارکردی قرار دارند.
همین پیوستگی است که بهگفته کارشناسان، الموت را از یک محوطه صرفا تاریخی به یک سازمان سرزمینی تبدیل میکند؛ سازمانی که در آن معماری، اقلیم، تدبیر دفاعی و سازگاری با محیط به شکلی هوشمندانه درهم تنیدهاند و از همین منظر، ثبت جهانی الموت فقط ثبت یک دژ نیست بلکه ثبت یک شیوه زیستن، یک نظام مدیریت سرزمین و یک میراث فکری و مهندسی که در دل تاریخ ایران شکل گرفته است.
قلعه الموت با نام حسن صباح گره خورده و در حافظه تاریخی ایرانیان، بیش از هر چیز به عنوان مرکز فرمانروایی نزاریان اسماعیلی شناخته میشود اما آنچه در سالهای اخیر، به ویژه در پرتو کاوشهای باستانشناسی و مطالعات میانرشتهای آشکار شده، فراتر از روایتهای ساده تاریخی است.
الموت نه فقط یک پایگاه نظامی بلکه محل تولید و صیانت از دانش، مکانی برای کتابخانه، تفکر، نجوم، پزشکی، فلسفه و سازماندهی اجتماعی بوده و همین وجه علمی و تمدنی در کنار ویژگیهای دفاعی و معماری، سبب شد تا پرونده این اثر در یونسکو واجد ارزش برجسته جهانی شناخته شود، ساخت دیوارها، انتخاب موقعیت صعبالعبور، استفاده از مصالح متناسب با اقلیم، بهرهگیری از ارتفاعات طبیعی و طراحی سامانههای دفاعی، همه و همه نشان میدهد که سازندگان این مجموعه، از دانش مهندسی و شناخت محیطی بسیار پیشرفتهای برخوردار بودهاند.
به نظر شما کدام اثر تاریخی ایران شایسته ثبت جهانی بعدی است؟ منتظر خواندن نظراتتان هستیم.