یادی کنیم از پاسخ تاریخی محمدرضا شجریان به احمد شاملو درباره موسیقی ایرانی + فیلم

به گزارش سرویس چندرسانه ای سوفیانیوز، استاد شجریان در این گفتگو، با ظرافتی خاص به نقد نگاه مکانیکی به موسیقی می‌پردازد. او معتقد است کسانی که موسیقی ایرانی را تنها در چند ساعت ردیف خلاصه می‌کنند، مانند کسانی هستند که کل ادبیات فارسی را تنها در دیوان حافظ یا اشعار شاملو جستجو کنند. او تاکید می‌کند که موسیقی، مانند هر زبان دیگری، دارای اجزای کوچکی به نام «متیف» (Motif) است که از ترکیب آن‌ها جملات، و از ترکیب جملات، فرازهای موسیقایی و در نهایت یک اثر هنری کامل خلق می‌شود.

نکته کلیدی سخنان شجریان در «ناکران‌مند» بودن زبان موسیقی نهفته است. او با رد این ادعا که موسیقی سنتی به بن‌بست رسیده، توضیح می‌دهد که اگر به موسیقی به چشم یک «زبان» نگاه کنیم، امکان آهنگسازی و خلق در آن بی‌نهایت است. در واقع، ردیف‌ها تنها الفبا و دستور زبان این موسیقی هستند، نه تمامِ آنچه که می‌توان با آن بیان کرد.

این ویدئو یادآوری می‌کند که هنر اصیل، ایستا و ساکن نیست. شجریان با سعه صدر و نگاهی کارشناسانه، ضمن احترام به جایگاه منتقدان، مرز میان «ساختار» و «خلاقیت» را ترسیم می‌کند. او نشان می‌دهد که موسیقی ایرانی پتانسیل این را دارد که همپای زمان پیش برود و هر بار در شکلی نو، روح مخاطب را تسخیر کند؛ به شرط آنکه هنرمند، زبانِ این موسیقی را به درستی آموخته باشد.