(ویدئو) جادوی هنر ایرانیان باستان؛ ریتون شیری اشکانی که بعد از دو هزار سال هم خیرهکننده است
سوفیانیوز: تصاویری حیرتانگیز از یادگار 2 هزار ساله اشکانیان که تمام معادلات هنر باستان را برهم زد! این ریتون شیر نشان، با چشمانی از یاقوت که گویی به روح انسان خیره شدهاند، اوج شکوه و جلال ایران زمین را به نمایش میگذارد. کشفی که با دیدنش لرزه بر اندامتان میافتد؛ چطور هزاران سال پیش چنین شاهکاری خلق شده است؟ برای دیدن این معجزه فلزکاری کلیک کنید.
به گزارش سرویس چندرسانهای پایگاه خبری سوفیانیوز، تکوک یا ریتون سر شیر با چشمان نشاند شده از سنگ (مانند گارنت) یکی از شاهکارهای هنر فلزکاری ایران باستان، بهویژه در دوران هخامنشی و اشکانی است. این ظروف که برای نوشیدن در مراسمهای خاص استفاده میشدند، ترکیبی از مهارت بالای جواهرسازی و ریختهگری بودند.
در ادامه جزئیات مربوط به این نوع ریتونها آورده شده است:
ویژگیهای ظاهری و فنی
تزئینات چشم: در بسیاری از ریتونهای فاخر، حدقه چشم شیر به صورت گود ساخته میشد تا با سنگهای قیمتی یا نیمهقیمتی مانند گارنت (یاقوت قرمز)، لاژورد یا شیشه رنگی پر شود تا جلوهای زنده و قدرتمند به حیوان ببخشد.
ساختار: این ریتونها معمولاً از دو بخش تشکیل شدهاند: یک قیف یا جام مخروطی برای ریختن مایع و بخش جلویی (پروتوم) که به شکل سر و بدن شیر است.
ظرافت هنری: جزئیات یال شیر، عضلات صورت و خطوط روی بدن با دقت بسیار بالا و گاهی با استفاده از سیمهای نازک طلا (ملیلهکاری) طراحی میشدند.
نمونههای مشهور
ریتون طلا در موزه متروپولیتن: یکی از مشهورترین نمونههای هخامنشی است که حدود 17 سانتیمتر ارتفاع دارد و از طلای خالص ساخته شده است. این اثر در هگمتانه (همدان) کشف شده و با مهارت خیرهکنندهای لحیمکاری شده است.
ریتون شیر در موزه گتی: این اثر مربوط به اواخر دوره هخامنشی یا اوایل دوره اشکانی است و تاثیرات هنر یونانی (سلوکی) را در تزئینات گلدار خود نشان میدهد.
نمادشناسی
شیر در هنر ایران باستان نماد قدرت، سلطنت و خورشید بود. نوشیدن از ریتونی که به شکل شیر طراحی شده بود، به نوعی انتقال قدرت و شجاعت این حیوان به فرد تلقی میشد.