روستای سهیلی قشم؛ سفر به بهشت گمشده / مقصد شگفت‌انگیزی که جهان را غافلگیر کرد

به گزارش سرویس گردشگری سوفیانیوز، روستای سهیلی قشم در جنوبی‌ترین نقطه جزیره قشم و در همجواری با جنگلهای حرا قرار دارد. این روستا که تا چند سال پیش مقصدی ناشناخته در استان هرمزگان بود، اکنون به الگویی جهانی در گردشگری پایدار و مهاجرت معکوس تبدیل شده است؛ تا اندازه‌ای که سازمان جهانی گردشگری ملل متحد نام روستای سهیلی را در فهرست «بهترین روستاهای گردشگری جهان در سال 2025» ثبت کرده است.

روستای سهیلی کجاست؟

روستای سهیلی از جاهای دیدنی جزیره قشم، در استان هرمزگان و در 60 کیلومتری غرب شهر قشم واقع شده است. این روستا در کرانه شمالی جزیره، بین روستای دهخدا در شرق و شهر تَبَل در غرب قرار گرفته و در نزدیکی جنگل‌های حرا است.

فاصله روستای سهیلی تا فرودگاه بین‌المللی قشم حدود 10 کیلومتر است. پس از خروج از فرودگاه، به سمت طنبان بروید و با عبور از روستای دهخدا، به روستای سهیلی برسید.

چرا روستای سهیلی جهانی شد؟

روستای سهیلی در سال 2025 توسط سازمان جهانی گردشگری ملل متحد (UNWTO) به عنوان یکی از بهترین روستاهای گردشگری جهان انتخاب شد. این موفقیت حاصل عملکرد برجسته این روستا در چند حوزه کلیدی بود که با معیارهای سختگیرانه این سازمان مطابقت کامل داشت:

• توسعه پایدار: روستای سهیلی با ایجاد اقامتگاه‌های بوم‌گردی با مصالح بومی و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر مانند پنل‌های خورشیدی، الگویی موفق از توسعه گردشگری بدون آسیب به محیط زیست و با بهره‌گیری از مشارکت مستقیم مردم محلی ارائه داده است.

• حفاظت از جنگل‌های حرا: ساکنان سهیلی با تشکیل گروه‌های داوطلب مردمی، از جنگل‌های منحصربه‌فرد حرا در برابر آلودگی و تخریب صنعتی محافظت می‌کنند. این اقدامات نقشی کلیدی در حفظ اکوسیستم حساس خلیج فارس و جذب گردشگران طبیعت‌دوست ایفا کرده است.

• تبدیل صیادی مخرب به گردشگری سبز: مردم این روستا به جای روش‌های صیادی غیرمجاز و تخریب‌کننده، به سمت گردشگری سبز شامل لنج‌گردی در حرا، قایق‌رانی تفریحی و پرنده‌نگری تغییر شغل داده‌اند. اقدامی که هم درآمد پایدار ایجاد کرده و هم به احیای ذخایر دریایی کمک کرده است.

• حفظ اصالت فرهنگی: معماری سنتی، موسیقی محلی، پوشاک بومی و صنایع دستی مانند حصیربافی در این روستا همچنان زنده نگه داشته شده‌اند. به همین دلیل، گردشگران می‌توانند به جای یک دهکده ساختگی و مدرن، انتظار تجربه زندگی اصیل روستایی را داشته باشند.

  

جاهای دیدنی روستای سهیلی و اطراف آن

روستای سهیلی به عنوان بهترین روستای گردشگری جهان 2025، جاهای دیدنی بسیار زیادی دارد که خوب است با آن‌ها آشنا شوید.

جنگل‌های حرا؛ نگین سبز خلیج فارس

جنگل‌های حرا در سواحل شمال غربی جزیره قشم و در همسایگی روستای سهیلی قرار دارند. این جنگل‌های منحصربه‌فرد که به آن‌ها جنگل‌های مانگرو نیز می‌گویند، هر شش ساعت یک بار با جزر و مد دریا زیر آب رفته و دوباره پدیدار می‌شوند. حرا در سال 1977 به عنوان نخستین ذخیره‌گاه زیست‌کره یونسکو در ایران ثبت شد و امروز نیز بخشی از ژئوپارک جهانی قشم به شمار می‌رود.

روستای سهیلی اسکله‌ای چندمنظوره با بیش از 90 شناور گردشگری و 130 قایق صیادی و تفریحی فعال دارد که از همین نقطه به سوی حرا حرکت می‌کنند. قایق‌سواری در میان آبراهه‌های تنگ و پرپیچ‌وخم جنگل حرای سهیلی، برای شما تجربه‌ای فراموش‌ناشدنی از سکوت و تماشای طبیعت بکر را رقم می‌زند .

در طول این مسیر، شانس دیدن دلفین‌های بازیگوش خلیج فارس که گاه تا کنار قایق‌ها می‌آیند نیز شما را به وجد خواهد آورد. هم‌چنین، هر سال با آغاز فصل زمستان، حرا میزبان هزاران پرنده مهاجر از جمله فلامینگوها، پلیکان‌ها و عقاب‌های ماهیگیر است که از سیبری و مناطق سردسیر به این پناهگاه امن می‌آیند.

توصیه می‌کنیم برای عکاسی، صبح زود هنگام جزر که پرندگان در حال تغذیه در سطح آب‌های کم‌عمق هستند را از دست ندهید!

بام سهیلی (کوه سموران)

بام سهیلی قشم که به آن کوه سموران نیز می‌گویند، مرتفع‌ترین نقطه روستای سهیلی و یکی از دیدنی‌ترین جاذبه‌های طبیعی جزیره قشم محسوب می‌شود. از فراز این کوه می‌توانید همزمان دو سمت دریا را ببینید؛ از یک سو، آب‌های نیلگون خلیج فارس در شمال جزیره و از سوی دیگر، پهنه جنوبی دریا که با هاله‌ای از نور خورشید در هم می‌آمیزد و منظره‌ای نفس‌گیر را پیش روی شما خلق می‌کند.

در روزهای صاف نیز جزیره هنگام مانند نگینی در میان آب‌ دیده می‌شود. ویژگی منحصربه‌فرد دیگر بام سهیلی نیز وزش بادهای خنک و مطبوعی است که از سمت دریا به قله می‌رسند و دما را حدود 2 تا 3 درجه خنک‌تر از پایین دست می‌کنند. به همین دلیل، صعود به این ارتفاع حتی در فصل‌های گرم سال هم لذت‌بخش است.

جاذبه‌های نزدیک به روستا

جاهای دیدنی روستای سهیلی به داخل روستا محدود نمی‌شوند. بعضی از نزدیک‌ترین جاذبه‌های گردشگری به این روستا که نباید از دست‌شان بدهید، عبارتند از:

• دره چاهکوه: دره‌ای آهکی با دیواره‌های بلند و چاه‌های طبیعی عمودی که بر اثر فرسایش آب و باد شکل گرفته و از معروف‌ترین ژئوسایت‌های ژئوپارک جهانی قشم است.

• دره تندیس‌ها: مجموعه‌ای از اشکال طبیعی و عجیب سنگی که بر اثر فرسایش به شکل تندیس‌های مجسمه‌مانند مانند عقاب، خروس و شتر درآمده‌اند.

• غار نمکدان: بلندترین غار نمکی جهان با چکیده‌ها و چکنده‌های نمکی، قندیل‌های سفید و دریاچه‌های کم‌نظیر شوراب.

• غار خربس: غاری دست‌کند متعلق به دوران مادها و هخامنشیان با تالارها، حجره‌ها و ستون‌های سنگی که معبد آناهیتا و گورستان باستانی نیز در آن یافت می‌شوند.

فرهنگ، آداب‌ورسوم و مردم محلی سهیلی

زیبایی واقعی سفر به جنوب ایران نه فقط در چشم‌اندازهایش، که در مهمان‌نوازی گرم و ارتباط با مردمش نهفته است. پس اجازه دهید کمی هم از فرهنگ، آداب‌ورسوم و مردم محلی روستای سهیلی برایتان بگوییم!

پوشش سنتی زنان و مردان

لباس محلی قشم جلوه‌ای زیبا از فرهنگ غنی این منطقه است. پوشش سنتی مردم روستای سهیلی به دلیل موقعیت ویژه آن در کنار آب‌های خلیج‌فارس و تردد بازرگانان و تاجران عرب، هندی و ایرانی، شباهت زیادی به لباس‌های هندی و عربی دارد؛ هرچند که اصالت پارسی خود را حفظ کرده است. تمام این پوشش‌ها به صورت کاملا دست‌دوز توسط زنان هنرمند روستا تهیه می‌شود.

لباس زنان سهیلی؛ آمیخته‌ای از هنر و ظرافت

بُرقع نقابی سنتی و مستطیل‌شکل است که فقط چشم‌ها از آن پیداست و با چوب نخل یا چوب بستنی در قسمت بینی استحکام می‌یابد. این پوشش از صورت زنان در برابر باد، شن و آفتاب سوزان محافظت می‌کند و در فرهنگ دیرینه مردم جنوب ریشه‌ای عمیق دارد. زنان مجرد از بُرقع مشکی و زنان نامزد کرده از رنگ نارنجی با طرح‌های درخشان استفاده می‌کنند.

لیسو یا لِیسی نیز روسری رنگارنگ و چشم‌نوازی است که زنان سهیلی بر سر می‌بندند. این روسری از جنس حریر بوده و با گل‌های ریز و درشت، بته‌جقه و طرح‌های گل‌بادامی مزین شده است. این نقش‌های دلربا با انواع پولک و نخ‌های طلایی و نقره‌ای زردوزی و گلدوزی می‌شوند و در میان موهای زیبا و مشکی زنان جنوب، خودنمایی می‌کنند.

پیراهن اصلی زنان هم کندوره نام دارد که لباسی بلند، گشاد و خنک است و با پارچه‌های سبک و نازک و در رنگ‌های گرم و شادی مانند قرمز، بنفش، سبز، صورتی و نارنجی دوخته می‌شود. این لباس در جزیره قشم نسبت به سایر نقاط جنوب، گشادتر و بلندتر است و شباهت زیادی به پیراهن‌های عربی کشورهای حاشیه خلیج فارس دارد.

لباس مردان سهیلی؛ وقار در پس سادگی

مردان روستا نیز پوشش سنتی خاص خود را دارند که ساده اما باشکوه است. به عنوان مثال، دشداشه جامه‌ای بلند و سفید رنگ است که تا نوک انگشتان پا می‌رسد و در دو نوع یقه‌دار و بدون یقه دوخته می‌شود.

هم‌چنین، به دلیل گرمای طاقت‌فرسا، مردان از لنگ استفاده می‌کنند. لنگ پارچه‌ای است که دور کمر می‌بندند تا هم خنک شوند و هم از خیس شدن لباس‌شان بر اثر عرق جلوگیری کنند.

صنایع دستی و سوغات

زنان هنرمند روستای سهیلی قشم، نقش بی‌بدیلی در حفظ و اشاعه فرهنگ اصیل جنوب دارند. آن‌ها با دستان ماهر خود، صنایع دستی نفیسی خلق می‌کنند که نه تنها سوغاتی‌های ارزشمندی برای گردشگران محسوب می‌شوند، بلکه منبع درآمد پایداری را نیز برای اقتصاد خانواده‌های روستایی ایجاد کرده‌اند. موزه مردم‌شناسی و خانه صنایع دستی سهیلی با زیربنای 400 مترمربع، محلی برای معرفی این هنرها به بازدیدکنندگان از سراسر جهان است.

• سبدبافی و حصیربافی (چیدا): زنان روستا با استفاده از الیاف طبیعی و برگ درختان نخل، محصولات متنوعی مانند حصیر، کلاه، زیرانداز و سبدهای مخصوص حمل خرما که به آن چیدا می‌گویند، می‌بافند.

• زیورآلات صدفی: بعضی دیگر از زنان هنرمند نیز از صدف‌های زیبای ساحل خلیج‌ فارس استفاده کرده و با تراش دادن و سوراخ‌کاری آن‌ها زیورآلات چشم‌نوازی شامل دستبند، گردنبند، گوشواره و آویز می‌سازند. این زیورآلات به دلیل طراحی‌های خاص، طرفداران بسیاری در میان گردشگران دارند.

طعم اصیل جنوب در غذاهای محلی

غذا در جزیره قشم فقط برای سیر کردن شکم نیست، بلکه روایتی از دریا، ادویه و مهمان‌نوازی گرم مردم جنوب است. یکی از محبوب‌ترین غذاهای این منطقه، ماهی کبابی محسوب می‌شود. ماهی‌های هامور و شعری صید روز را با نمک، زردچوبه، فلفل سیاه و لیمو عمانی، طعم‌دار و روی آتش زغال برشته می‌کنند تا پوست‌ آن‌ها ترد، اما گوشت‌شان حسابی سفید و آبدار شود.

میگوی چنگالی با سیر و فلفل تند جنوبی و قلیه ماهی با تمر هندی و سبزیجات معطر نیز از دیگر غذاهای پرطرفدار سفره جنوبی‌ها هستند. راز همه این غذاها در ادویه‌های تند و دست‌ساخت زنان جنوبی نهفته است. یعنی ترکیبی از فلفل قرمز، زردچوبه، هل و لیمو عمانی که باعث می‌شود همه غذاها طعم بهشت به خود بگیرد.

بخوانید: اگر عاشق روستاگردی در جنوب کشور هستید، مقاله روستای سلخ قشم را از دست ندهید!

امکانات رفاهی و اقامتگاه‌های بوم‌گردی سهیلی

اگر قصد سفر به روستای سهیلی قشم را دارید، اصلا نگران جای خواب و امکانات نباشید، چرا که این روستا با حدود 27 واحد اقامتگاه بوم‌گردی، یکی از مجهزترین مقاصد روستایی جنوب ایران محسوب می‌شود. این اقامتگاه‌ها با معماری سنتی و بافت روستایی حفظ شده‌اند، اما داخل آن‌ها تمام امکانات مدرن لازم مانند تهویه مطبوع، سرویس‌های بهداشتی و حتی اینترنت مهیا است.

برای تجربه غذای محلی هم جای نگرانی نیست. رستوران‌های سنتی متعددی در کنار اسکله و بافت روستا فعال هستند که غذاهای دریایی تازه و ماهی کبابی سرو می‌کنند.

جذاب‌ترین بخش ماندن در اقامتگاه بوم گردی سهیلی نیز آلاچیق‌های روی آب آن هستند. در واقع، بعضی از سازه‌های بوم‌گردی روی اسکله و بر روی آب‌های خلیج فارس ساخته شده‌اند که در شب زیر نور ماه، منظره‌ای رویایی خلق می‌کنند.

بهترین زمان سفر به روستای سهیلی قشم

بهترین زمان سفر به روستای سهیلی قشم، اواسط پاییز تا اوایل بهار است. در این ماه‌ها، هوای جزیره خنک و مطبوع بوده و آسمان نیز صاف و آفتابی است. به همین دلیل، قایق‌سواری در جنگل‌های حرا، قدم زدن در بام سهیلی و تماشای پرندگان مهاجر لذتی دوچندان دارد و یک سفر خاطره‌انگیز و راحت خواهید داشت.