(ویدئو) بچه هنوز متولد نشده، اما رشتهاش مشخص شده! واکنش تکاندهنده دکتر عبدالعظیم کریمی روانشناس و استاد دانشگاه
سوفیانیوز: با دیدن این ویدئو خواهیم فهمید که تربیت واقعی، احترام به "خود" فرزند است – نه ساختن نسخهای از والدین. اگر والدین این رویکرد را اتخاذ کنند، نه تنها فرزندانشان شکوفا میشوند، بلکه جامعهای سالمتر با افراد رضایتمندتر خواهیم داشت.
به گزارش سرویس موفقیت و روانشناسی پایگاه خبری سوفیانیوز، به نقل از دکتر عبدالعظیم کریمی، در یکی از جلسات مشاوره، زوجی که هر دو پزشک بودند آمدند و گفتند: «ما دو فرزند داریم؛ یکی باید پزشک شود و دیگری مهندس!» دکتر پرسید: «خود بچهها کجا هستند؟» گفتند: یکی همین کودک 2-3 سالهای است که همراه ماست، و دیگری هم در راه است. با تعجب پرسید: «یعنی هنوز متولد نشده و شما برایش رشته انتخاب کردید؟!»
از منظر روانشناسی، این تحمیل میتواند ریشه در عوامل زیر داشته باشد:
چشم و همچشمی و رویاهای ناکام والدین: بسیاری از والدین، به ویژه در جوامع رقابتی مانند ایران، رشتههایی مانند پزشکی یا مهندسی را به دلیل اعتبار اجتماعی یا جبران شکستهای خود تحمیل میکنند. تحقیقات نشان میدهد که این رویکرد اغلب از "هدایت تحمیلی" ناشی میشود و میتواند منجر به تضاد درونی در کودک شود. برای مثال، والدینی که خودشان در رشتهای موفق نبودهاند، ممکن است زندگی نزیستهشان را بر فرزند تحمیل کنند، که این امر طبق نظر مشاوران تحصیلی مانند پوریا پژوهانفر، میتواند به افسردگی و بیمیلی به شغل منجر شود.
نادیده گرفتن استعدادهای طبیعی: دکتر کریمی معتقد است که "ناکامی کودک به اندازه ظرفیتش" میتواند اراده او را تقویت کند، اما تحمیل بیش از حد، استعدادها را سرکوب میکند. روانشناسی رشد (مانند نظریههای ژان پیاژه که کریمی به آن ارجاع میدهد) نشان میدهد که کودکان نیاز به "موقعیتهای مبهم" دارند تا با اندیشهورزی، استعدادهای خود را کشف کنند. تحمیل رشته، این فرآیند را مختل میکند و میتواند به کاهش اعتماد به نفس، اضطراب و حتی ترک تحصیل منجر شود.
تاثیرات بلندمدت بر سلامت روان: مطالعات روانشناختی نشان میدهد که دانشآموزانی که رشتهشان توسط والدین تحمیل شده، اغلب دچار افسردگی میشوند، حتی اگر در دانشگاههای برتر تحصیل کنند. همچنین، این امر میتواند به "تله ذهنی" منجر شود – جایی که کودک فرصتهای دیگر را نادیده میگیرد و در آینده از موقعیتهای جدید محروم میماند. در ایران، جایی که گرایش به رشتههای خاص مانند پزشکی به دلیل "تب داغ" اجتماعی بالاست، این تحمیل میتواند فرزندان را به سمت بیکاری یا نارضایتی شغلی سوق دهد.
به این میگویند صنعت؛ یعنی ایدههای خودمان را به دیگران تحمیل کنیم. اما تربیت واقعی یعنی احترام گذاشتن به فرزند، اجازه دادن به او که به دنیا بیاید، استعدادها و قابلیتهایش را کشف کنیم و سپس شرایطی فراهم کنیم تا شکوفا شود.
❓ شما چقدر به فرزندتان احترام میگذارید و اجازه میدهید خودش مسیرش را پیدا کند؟