آتش پهپادها بر سر سرورهای ابری: تهدید جدید زیرساخت‌های دیجیتال

به گزارش سرویس علم و فناوری پایگاه خبری سوفیانیوز، به نقل از ایسنا، آمازون این هفته اعلام کرد که سه مرکز داده این شرکت در خاورمیانه و دو مرکز در امارات متحده عربی و یک مرکز در بحرین در جریان درگیری میان آمریکا و ایران در اثر حملات پهپادی آسیب دیده‌اند.

طبق گزارش بیزنس اینسایدر و سند داخلی بخش رایانش ابری آمازون، یعنی Amazon Web Services، کارکنان این شرکت تخلیه شده و دسترسی به دست‌کم یکی از مراکز داده به دلیل «آسیب ساختاری» و آب‌گرفتگی ناشی از حملات روز یکشنبه مسدود شده است.

آمازون اعلام کرده که دو مرکز داده در امارات «مستقیماً هدف حمله قرار گرفته‌اند»، در حالی که مرکز بحرین نیز به دلیل حمله پهپادی «در فاصله‌ای بسیار نزدیک» دچار آسیب شده است.

روز چهارشنبه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که یکی از مراکز آمازون را به دلیل حمایت این شرکت از فعالیت‌های نظامی آمریکا به‌طور راهبردی هدف قرار داده است؛ خبری که رسانه‌های دولتی ایران منتشر کردند.

این نخستین بار است که مراکز داده شرکت‌های بزرگ فناوری به‌صورت مستقیم در معرض حملات نظامی قرار می‌گیرند؛ مسأله‌ای که تهدید تازه‌ای برای شرکت‌هایی محسوب می‌شود که برای بهره‌برداری از رونق هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در این منطقه انجام داده‌اند.

بر اساس اطلاعات شرکت DC Byte، خاورمیانه در حال حاضر حدود 4.5 گیگاوات ظرفیت مراکز داده دارد و 1.7 گیگاوات دیگر نیز در حال ساخت است. این شرکت افزود که بیشترین ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده در عربستان سعودی و امارات متمرکز شده است. برای مقایسه، یک گیگاوات تقریبا معادل مصرف برق یک شهر متوسط مانند سانفرانسیسکو است.

سپاه پاسداران همچنین اعلام کرد که یک مرکز متعلق به مایکروسافت در خاورمیانه نیز هدف قرار گرفته است. سخنگوی مایکروسافت در پاسخ اعلام کرد که هیچ نشانه‌ای از حمله مشاهده نکرده و مراکز داده این شرکت در منطقه به‌طور عادی فعالیت می‌کنند. همچنین گوگل و مایکروسافت طی هفته جاری هیچ اختلالی در مراکز داده خود گزارش نکرده‌اند.

تا روز جمعه، خدمات در مراکز داده آسیب‌دیده آمازون همچنان یا قطع شده یا به‌شدت مختل بودند. این شرکت به مشتریان خود توصیه کرده است که «برنامه‌های بازیابی اضطراری» را اجرا کنند.

این اختلال‌ها نشان می‌دهد که بخش عظیمی از فناوری جهانی به مراکز داده وابسته است. موداسیر شیخا، مدیرعامل Careem در دوبی، گفته است که برخی خدمات این شرکت تحت تأثیر قرار گرفته بودند اما بعداً بازیابی شدند. همچنین چند اپلیکیشن بانکی نیز طی هفته دچار اختلال شدند.

مراکز داده معمولاً به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که مقاوم و انعطاف‌پذیر باشند؛ به‌طوری که پردازش‌ها در مناطق مختلف توزیع شده و از اثر از کار افتادن یک مرکز جلوگیری شود.

با این حال، هم‌زمان با افزایش استفاده از هوش مصنوعی و تنش‌های خاورمیانه، میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری در مراکز داده با ریسک‌های جدیدی روبه‌رو شده است، زیرا استراتژی جدیدی در جنگ شکل گرفته است.

جیمز لویس، مشاور ارشد مرکز استراتژی‌ها و مطالعات بین‌المللی، معتقد است: «مراکز داده اکنون به زیرساخت کلیدی اقتصادها بدل شده‌اند. در گذشته راه‌آهن و موتور بخار زیرساخت بودند؛ امروز مراکز داده و فیبر نوری جایگزین آن‌ها شده‌اند.»

اختلال‌های اخیر نشان می‌دهد که مراکز داده می‌توانند به اهداف زیرساختی مهم در جنگ‌ها تبدیل شوند. لویس به جنگ روسیه و اوکراین اشاره کرد، جایی که داده‌ها بخش حیاتی درگیری بودند و اوکراین تلاش کرد دسترسی روسیه به داده‌های سرورها را محدود کند. او می‌گوید: «تغییر امروز در خلیج فارس این است که اکنون باید درباره چگونگی دفاع از این مراکز فکر کنیم.»

به گفته وی، مراکز داده امضای حرارتی بزرگی دارند و پنهان کردن آن‌ها دشوار است. او اضافه کرد: «نمی‌توانید آن‌ها را مخفی کنید. سؤال این است که آیا می‌توان آن‌ها را مقاوم‌سازی و از آن‌ها دفاع کرد؟ پیش از این ضرورتی برای این کار وجود نداشت.»

در همین حال، عربستان سعودی به سرعت در حال توسعه ظرفیت مراکز داده خود است تا به یکی از بازیگران اصلی جهانی در حوزه هوش مصنوعی تبدیل شود. این کشور سال گذشته شرکت Humain را تأسیس کرد، شرکتی که هدفش ایجاد یک اکوسیستم کامل هوش مصنوعی از مراکز داده تا مدل‌های هوش مصنوعی است.

این شرکت با انویدیا و AMD همکاری کرده تا مراکز داده مجهز به تراشه‌های این شرکت‌ها بسازد. همچنین غول‌های فناوری وعده داده‌اند سرمایه‌گذاری خود در منطقه را افزایش دهند؛ برای مثال، مایکروسافت اعلام کرده که قصد دارد تا سال 2029 حدود 7.9 میلیارد دلار در امارات سرمایه‌گذاری کند و آمازون نیز در قالب همکاری استراتژیک با Humain متعهد شده بیش از 5 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نماید.