چرا پزشکان قدیمی کوکاکولا رو تجویز میکردن؟ دلیلش شوکهت میکنه!
سوفیانیوز: چرا اسم این نوشابه معروف "کوکا-کولا" است؟ چون واقعاً کوکائین داخلش بود! مخترعش ادعا میکرد که این نوشیدنی سردرد، افسردگی و حتی ناتوانی جنسی رو درمان میکند — داستانی واقعی که امروز باورکردنش سخته.
به گزارش سرویس موفقیت پایگاه خبری سوفیانیوز، کوکاکولا (Coca-Cola) یکی از عجیبترین و در عین حال جذابترین داستانهای پیدایش در میان برندهای جهانی دارد. بیایید دقیقتر و با جزئیات بیشتری به ماجرا بپردازیم:
جان استیت پمبرتون: از سرباز کنفدراسیون تا معتاد به مورفین
جان استیت پمبرتون (John Stith Pemberton) در 8 ژوئیه 1831 در جورجیا به دنیا آمد. او فارغالتحصیل رشته پزشکی/داروسازی بود و پیش از جنگ داخلی آمریکا (Civil War) به عنوان شیمیدان و داروساز فعالیت میکرد.
در جنگ داخلی آمریکا (1861–1865) به عنوان افسر ارتش کنفدراسیون (جنوب) خدمت کرد.
در آخرین روزهای جنگ، در نبرد کلمبوس (Battle of Columbus) در آوریل 1865، در یک درگیری شمشیرزنی سوارهنظام با نیروهای اتحادیه (شمال)، از ناحیه سینه با شمشیر زخمی شد و گلوله هم خورد.
این زخم شدید باعث درد مزمن شدیدی شد که پزشکان برای تسکین آن مورفین تجویز کردند.
مورفین در آن دوران به عنوان مسکن قوی استفاده میشد، اما پمبرتون به سرعت به آن معتاد شد — مشکلی که برای بسیاری از کهنهسربازان جنگ داخلی پیش آمد (یک بحران اپیوئیدی واقعی در قرن 19 آمریکا).
تلاش برای ترک: از مورفین به کوکائین
پمبرتون که خودش داروساز بود، تصمیم گرفت برای ترک اعتیاد به مورفین، به دنبال جایگزین باشد. در آن زمان (دهه 1880)، کوکائین تازه کشفشده بود و به عنوان یک داروی معجزهآسا تبلیغ میشد:
پزشکان ادعا میکردند کوکائین اعتیاد به مورفین و اپیوم را درمان میکند.
کوکائین قانونی بود، در داروها، شربتها و حتی نوشیدنیها استفاده میشد.
پمبرتون ابتدا یک نوشیدنی الکلی به نام French Wine Coca ساخت که حاوی عصاره برگ کوکا (منبع کوکائین) + شراب + مواد دیگر بود. این نوشیدنی الهامگرفته از Vin Mariani فرانسوی بود (نوشیدنی محبوب پاپها و ملکه ویکتوریا).
اما در سال 1885–1886، شهر آتلانتا قانون ممنوعیت الکل (temperance law) وضع کرد و فروش نوشیدنی الکلی ممنوع شد.
تولد کوکاکولا: داروی ضداعتیاد و سردرد!
پمبرتون مجبور شد الکل را حذف کند. او شربت جدیدی ساخت که:
عصاره برگ کوکا (حاوی کوکائین) داشت → بخش "Coca"
دانه کولا (kola nut) داشت که منبع طبیعی کافئین بود → بخش "Cola"
با شکر زیاد، آب گازدار و طعمدهندههای دیگر (وانیل، دارچین و ...) ترکیب شد.
این نوشیدنی در 8 می 1886 برای اولین بار در داروخانه Jacob's Pharmacy در آتلانتا سرو شد.
قیمت اولیه: 5 سنت برای یک لیوان.
ادعاهای درمانی عجیب: درمان اعتیاد به مورفین، سردرد، سوءهاضمه، ناتوانی جنسی، افسردگی، عصبی بودن و حتی خستگی.
میزان کوکائین در نسخه اولیه تخمین زده میشود حدود 8–9 میلیگرم در هر لیوان بوده (در مقایسه با یک خط کوکائین خیابانی امروزی که 50–75 میلیگرم است — یعنی مقدار کم اما قابل توجه).
سرنوشت تلخ پمبرتون
پمبرتون هرگز از اعتیاد به مورفین خلاص نشد.
او فرمول را به قیمت بسیار پایین (حدود 2300 دلار در سالهای بعد) به آسا گریگز کندلر فروخت چون پول لازم داشت.
در 16 اوت 1888، در 57 سالگی بر اثر سرطان معده درگذشت — فقیر، همچنان معتاد به مورفین و بدون اینکه ببیند اختراعش به چه غولی تبدیل میشود.
کوکائین چه زمانی حذف شد؟
تا حدود سال 1903–1904، کوکائین به تدریج کاهش یافت و تقریباً حذف شد (به دلیل فشار افکار عمومی و نگرانیهای نژادی در جنوب آمریکا درباره مصرف کوکائین توسط سیاهپوستان).
از 1904 به بعد، از برگهای کوکای "خالیشده" (spent leaves) استفاده شد که کوکائین از آنها استخراج شده بود و فقط طعمدهنده باقی مانده بود.
تا حدود 1929، فرآیند کاملاً بدون کوکائین شد.
این داستان نشان میدهد کوکاکولا نه از یک ایده بازاریابی هوشمندانه، بلکه از تلاش یک داروساز معتاد برای ترک یک مخدر قوی با کمک مخدر دیگری به وجود آمد — و بعد به یکی از بزرگترین برندهای تاریخ تبدیل شد.
عجیب نیست؟