کد خبر: 7526
پنجشنبه 18 مرداد 1403 - 12:19
پنجشنبه 18 مرداد 1403 - 12:19

ویدیو/ زیبایی وصف‌ناپذیر بنای تاریخی "مسجد صورتی" یا "مسجد نصیرالملک" شیراز در محلۀ گود عربان/ شگفتی معماری ایرانی در دورۀ اسلامی

سوفیانیوز: مسجد نصیرالملک یا مسجد صورتی یکی از مساجد قدیمی شیراز است. این مسجد در محله گود عربان که در قدیم به محله اسحق بیگ معروف بوده واقع در جنوب خیابان لطفعلی‌خان زند و در نزدیکی حرم شاه‌چراغ و در تاریخ 1294 ه‍.ق آغاز و در تاریخ 1305 ه‍.ق به پایان رسانید که به معماری میرزا رضا کاشی‌گر و حاج محمد حسن معمار ساخته شده است.

به گزارش پایگاه خبری سوفیانیوز، این بنا به دستور علی ملاباشی ملقب به نصیرالملک، که از سلسله ملاباشیون بود، ساخته شد. معماری آن کار محمد حسن معمار بوده است. ساخت آن حدود 12 سال و از سال 1255 تا 1267 خورشیدی به طول انجامیده است. مرمت و حفظ و نگهداری این بنا با رعایت استانداردهای بین‌المللی مرمت آثار تاریخی از سال‌ها پیش توسط موقوفه نصیرالملک به تولیت محمود قوام آغاز شده و همچنان ادامه دارد.

مسجد نصیرالملک از دیدگاه کاشی کاری از ارزنده‌ترین مساجد ایران و از دیدگاه ساختمان‌سازی به ویژه مقرنس بی‌مانند است مساحت آن 2890 متر مربع و زیربنای آن 2216 متر مربع است. در کاشی‌های آن بسیار از رنگ صورتی استفاده شده و نه تنها شبستان بلکه همه مسجد سرشار از رنگ صورتی است که استفاده این رنگ کاشی در مساجد تاریخی ایران مرسوم نبوده است، از این رو آن را مسجد صورتی ایران نیز می‌گویند. مسجد یک سر در ورودی دارد و دو ورودی دیگر آن به کوچهٔ جنوبی و مسجد و به امامزادهٔ جنب آن مرتبط است.

ورودی اصلی مسجد از کاشی هفت رنگ با تزئینات فراوانی از گل سرخ گل زنبق شیراز است. این سردر دارای دو جرز است و هر جرز به سه قسمت تقسیم شده و در بالای آن یک تابلو با کاشی هفت رنگی قرار دارد سردر با یک فرورفتگی قرار دارد در چوبی مسجد دارای قابی سنگی با تزئینات اسلیمی و سنگ یکپارچه بزرگ است و روی آن یک قوس پنج او هفت به کار رفته در بالای قاب سنگی یک کتیبهٔ کوچک که سنگی با شعر شوریده شیرازی و تاریخ ساخت آن با خط نستعلیق آمده است. از ورودی اصلی مسجد وارد هشتی می‌شویم که با یک پیچ 90 درجه در سمت چپ به راهرویی می‌رسد که به حیاط مسجد وصل می‌شود این هشتی با آجر ساخته شده و تنها به قرینه در ورودی تابلوی از کاشی نصب گردید که در پایین این تابلو شعر معروف سعدی و نام معماران آماده است.

حیاط این مسجد به شکل چهار گوش است که در میان آن یک حوض به طول و عرض 4/5 _16/5 متر در مقابل ایوان مسجد احداث شده و دور تا دور ایم مسجد با کاشی هفت‌رنگ تزیین شده. این مسجد دارای دو ایوان است ایوان شمالی که با ارتفاع هشت متر ساخته شده و ایوان جنوبی که فاقد کاربری خاصی می‌باشد به منظور قرینه‌سازی با ایوان شمالی ایجاد شده. طاق نمای سمت ایوان جنوبی به علت وجود دو در که یکی به داخل اتاق کوچک ایجاد شده و دیگری به گلدسته‌ها راه دارد تقارن خود را از دست داده‌اند.